ترس تاریخی در بازار کریپتو؛ بحران شدید و روایت کارشناسان

به گزارش کلینیک مالی، سقوط شاخص ترس و طمع بازار رمزارزها به عدد ۵ و کاهش ۳ میلیارد دلاری عرضه تتر، زنگ خطر تازه‌ای را برای معامله‌گران به صدا درآورده است. اگرچه وضعیت فعلی بازار شباهت‌هایی به فروپاشی صرافی FTX در سال ۲۰۲۲ دارد؛ اما ساختار امروز بازار، حضور نهادهای بزرگ و فاصله قیمت‌ها از کف‌های تاریخی، وزن تصمیمات کلان را افزایش داده است. همچنین بخش قابل‌توجهی از سرمایه‌گذاران همچنان در سود هستند و هر موج صعودی می‌تواند با فشار فروش تازه‌ای روبه‌رو شود.

کاهش عرضه تتر در حال حاضر به سطحی رسیده که آخرین‌بار در سقوط تاریخی بازار پس از فروپاشی صرافی FTX دیده شده بود. بسیاری از معامله‌گران این مسئله را به‌عنوان زنگ خطر یا نقطه چرخش بازار تعبیر می‌کنند؛ اما این‌بار شرایط بازار با سال ۲۰۲۲ تفاوت‌های بنیادین دارد و همین تفاوت‌ها می‌تواند مسیر آینده را پیچیده‌تر و غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر کند.

سقوط تاریخی شاخص ترس و طمع در بازار رمزارزها

سقوط شاخص ترس و طمع کریپتو به پایین‌ترین سطح تاریخی خود و ثبت رقم ۵، تصویری کم‌سابقه از وحشت گسترده در بازار ترسیم کرده است که حتی در بحران‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲ نیز به این شدت دیده نشده بود. این شاخص که بر پایه نوسانات بازار، مومنتوم، داده‌های شبکه‌های اجتماعی، نظرسنجی‌ها، سلطه بیت‌کوین و جست‌وجوهای گوگل ساخته می‌شود، نشان می‌دهد که احساسات سرمایه‌گذاران به مرحله‌ای رسیده که می‌توان آن را «ترس مطلق» توصیف کرد.

این سقوط سریع، شدت تسلیم‌شدن بازار را نشان می‌دهد. عوامل کلیدی این وضعیت شامل فشارهای اقتصاد کلان، ابهامات نظارتی و بسته شدن موقعیت‌های اهرمی به ارزش بیش از ۲.۵ میلیارد دلار در یک روز بوده است. این رکورد حتی از کف‌های سال ۲۰۲۲ نیز پایین‌تر است که در آن شاخص ترس و طمع در جریان سقوط Terra/Luna و فروپاشی FTX به عدد ۶ رسیده بود.

تکرار سیگنال‌های هشدار در عرضه تتر و بازار کریپتو

بر اساس تازه‌ترین داده‌های پلتفرم CryptoQuant، تغییرات ۶۰روزه عرضه تتر برای دومین بار در تاریخ به منفی ۳ میلیارد دلار رسیده است. به عبارتی تنها ظرف دو ماه، ۳ میلیارد دلار از بازار خارج شده است. این رقم در ادبیات بازار رمزارزها، زنگ هشداری جدی محسوب می‌شود.

کاهش عرضه یک استیبل‌کوین در این ابعاد معمولا به معنای خروج سرمایه از اکوسیستم کریپتو است، و نه صرفا جابه‌جایی میان استیبل‌کوین‌ها. تحلیلگران با اشاره به این موج‌ها خاطرنشان کردند: چنین موج‌هایی اغلب از سوی بازیگران بزرگ مانند صندوق‌ها، نهادهای سرمایه‌گذاری یا نهنگ‌ها رقم می‌خورد؛ و تصمیم آنها می‌تواند جهت نقدینگی بازار را تغییر دهد.

هم‌زمان، گزارش بلومبرگ نشان می‌دهد که تتر در مسیر ثبت بزرگ‌ترین افت ماهانه خود از دسامبر ۲۰۲۲ قرار گرفته است. تنها در فوریه ۲۰۲۶ حدود ۱.۵ میلیارد دلار از عرضه این استیبل‌کوین کاسته شده و طی سه روز متوالی نیز روزانه بیش از یک میلیارد دلار از چرخه خارج شده است.

چنین ارقامی معمولا با افزایش رفتار ریسک‌گریزانه سرمایه‌گذاران و تشدید فشار نقدینگی هم‌زمان می‌شود؛ چرا که در این شرایط سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند دارایی خود را به بیرون از بازار منتقل کنند. این وضعیت برای فعالان قدیمی بازار یادآور پاییز ۲۰۲۲ است.

در آن دوره فروپاشی صرافی FTX شوک عمیقی به بازار وارد کرد. در آن مقطع، اعتماد عمومی به‌شدت آسیب دید، بیت‌کوین تا حوالی ۱۶ هزار دلار سقوط کرد و موجی از لیکوییدیشن‌ها (تبخیر دارایی‌ها) بخش بزرگی از موقعیت‌های اهرمی را از بین برد.

هم‌زمان، کاهش محسوس عرضه تتر به‌عنوان یکی از شاخص‌های فشار نقدینگی مورد توجه تحلیلگران قرار گرفت که نشان می‌داد سرمایه در حال خروج از بازار است، نه صرفا چرخش درون آن.

با این حال تجربه تاریخی بازار نشان می‌دهد چنین دوره‌هایی همیشگی نیست. برای نمونه پس از فروکش کردن موج فروش‌های اجباری در سال ۲۰۲۲، جریان خروج سرمایه متوقف شد و به‌تدریج ثبات بازگشت.

در ادامه، بیت‌کوین در سال ۲۰۲۳ وارد فاز بازیابی شد، در ۲۰۲۴ شتاب گرفت و در ۲۰۲۵ به اوج‌های تاریخی تازه‌ای رسید. الگویی که بسیاری از تحلیلگران به آن اشاره می‌کنند، چرخه‌ای تکرارشونده است: فشار شدید نقدینگی، پاک‌سازی موقعیت‌های پرریسک، کاهش عرضه استیبل‌کوین‌ها و سپس بازگشت تدریجی سرمایه.

مقایسه وضعیت عرضه تتر و شاخص ترس و طمع با سال ۲۰۲۲

برای درک بهتر تفاوت‌ها، جدول زیر داده‌های کلیدی را مقایسه می‌کند:

این جدول نشان‌دهنده شباهت‌های سیگنالی اما تفاوت‌های ساختاری است.

چرا وضعیت فعلی بازار رمزارزها و بیت‌کوین متفاوت است؟

اگرچه نمودارهای امروز شباهت‌هایی با پاییز ۲۰۲۲ دارند، اما بستر بازار به‌طور محسوسی تغییر کرده است. در آن مقطع بیت‌کوین پس از فروپاشی صرافی FTX به حوالی ۱۶ هزار دلار سقوط کرده و بازار در وضعیت بقا قرار داشت.

اما اکنون بیت‌کوین در محدوده ۶۵ تا ۷۰ هزار دلار معامله می‌شود. این سطح با وجود افت ۴۵ درصدی از اوج ۱۲۶ هزار دلاری، همچنان فاصله معناداری با کف‌های تاریخی دارد. این