به گزارش کلینیک مالی، در هفتههای اخیر بازار برنج با نوسانات قیمتی قابل توجهی مواجه شده است، به طوری که قیمت برنج هاشمی درجه یک به کیلویی ۳۵۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش قیمت برنج، همزمان با کاهش عرضه برنج پاکستانی و چالشهای پیشروی واردات، باعث تغییر الگوی خرید مصرفکنندگان و گرایش به سمت برنجهای خارجی یا نیمدانه شده است. بررسیهای میدانی نشان میدهد که برخی از برنجهای موجود در بازار که به نام برنج ایرانی به فروش میرسد، یا برنج خارجی هستند که گونی آنها با برنجهای ایرانی تعویض شده و یا مخلوطی از ایرانی و خارجی هستند، اما سودجویان آن را به نام برنج ایرانی و با قیمت بالایی عرضه میکنند. یک عضو اتحادیه بنکداران مواد غذایی با تأیید این موضوع خاطرنشان کرد: برخی سودجویان برنج پاکستانی را با برنج ایرانی مخلوط کرده و به نام برنج هاشمی یا طارم اعلا عرضه میکنند. وی افزود: کارشناسان اتحادیه نیز در این زمینه آماده همکاری با نهادهای نظارتی هستند و به نظر ما بهترین راهکار برای جلوگیری از تخلفات، ایجاد تعادل در عرضه و تقاضاست. اما در بازار برنج چه خبر است و چرا موج افزایشی قیمت برنج به این بازار بازگشته است؟
قیمت برنج پاکستانی و زمان ورود به بازار
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی در گفتوگو با خبرنگار روزنامه ایران عنوان کرد: در حال حاضر میزان برنج ایرانی توزیعشده در بازار بسیار کم است و همین امر موجب شده تا تقاضا از عرضه پیشی بگیرد و قیمتها افزایش یابد. رضا کنگری با اشاره به علت اصلی این امر توضیح داد: به علت نوسانات قیمتی که این محصول دارد، توزیعکنندگان همچون کشاورزان و کارخانهداران به صورت قطرهچکانی برنج را در اختیار بنکداران قرار میدهند. وی افزود: از سوی دیگر واردات برنج پاکستانی که شباهت زیادی به برنج ایرانی دارد، برای مدتی قطع شده بود و این محصول نیز در بازار کمبود داشت و همین موضوع موجب شد قیمت برنج پاکستانی نیز افزایش پیدا کند. این مقام مسئول با تأکید بر قیمتها خاطرنشان کرد: در حال حاضر قیمت مصوب برنج پاکستانی کیلویی ۶۶ هزار و ۳۰۰ تومان است، اما در کف بازار با نرخ کیلویی ۱۸۰ تا ۱۸۵ هزار تومان عرضه میشود. کنگری ضمن اشاره به خبر خوش افزود: ثبت سفارش گستردهای انجام شده که انشاءالله چند روز آینده برنج پاکستانی در بازار عرضه خواهد شد و طبق مصوبه جدید، کالاهای اساسی وارداتی در اختیار توسعه بازرگانی قرار میگیرد و از طریق شبکه توزیع شامل اصناف، بنکداران مواد غذایی، فروشگاههای زنجیرهای و میادین عرضه میشود. وی در ادامه اظهار داشت: هماکنون نیز دو هفته است که برنج هندی با همین سازوکار در حال توزیع در کشور است و قیمت آن از ۸۴ هزار تومان به ۵۵ هزار تومان کاهش یافته است.
چالشهای توزیع برنج و فعالیت تنها ۴۰ درصد اصناف
کنگری با اشاره به مشکلات اصناف گفت: در حال حاضر به علت اینکه حاشیه سود معقول و قانونی برای این زنجیره در نظر گرفته نشده، تنها حدود ۴۰ درصد واحدهای صنفی پای کار هستند. وی ضمن توضیح راهکار تأکید کرد: اگر این سود در مصوبه لحاظ شود، استقبال صد درصدی از شبکه توزیع صورت خواهد گرفت. این کارشناس در خصوص قیمت برنج ایرانی اظهار داشت: در حال حاضر برنج ایرانی از ۱۹۰ تا ۳۳۰ هزار تومان عرضه میشود و برنج هاشمی درجه یک به ۳۳۰ هزار تومان رسیده است. کنگری افزود: همین افزایش قیمت موجب شده توان خرید مردم کاهش یابد و بسیاری به سمت برنج پاکستانی یا هندی بروند. وی در ادامه خاطرنشان کرد: علاوه بر آن برخی از خانوارها اقدام به خرید برنج نیمدانه یا دانه شکسته که قیمت آن کیلویی ۲۰۰ هزار تومان است، کردهاند.
علت گرانی برنج ایرانی و تأثیر نبود برنج پاکستانی
دبیر انجمن تولیدکنندگان و تأمینکنندگان برنج ایران در گفتوگو با خبرنگار ایران با اشاره به وضعیت بازار برنج اظهار کرد: با وجود اینکه فصل برداشت تازه به پایان رسیده، اما نیاز کشور از تولید داخلی به علت کاهش تولید تأمین نشده است و به همین دلیل عامل اصلی گرانی برنج همین امر است. مسیح کشاورز ضمن توضیح جزئیات افزود: در حال حاضر کشور با کسری حدوداً یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن برنج مواجه است که باید از طریق واردات بهموقع آن را جبران کنند. وی با استناد به اعلام مرکز آمار ایران خاطرنشان کرد: مصرف سالانه هر فرد ۳۵ کیلوگرم و جمعیت ۹۰ میلیونی کشور نیاز کل برنج را حدود سه میلیون و ۲۰۰ تا سه میلیون و ۳۰۰ هزار تن میکند، در حالی که تولید سالانه بین یک میلیون و ۶۰۰ تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن برآورد میشود. کشاورز تأکید کرد: بنابراین برای جبران کسری باید واردات انجام شود که حدود ۴۰ درصد آن باید به برنج سفید پاکستانی اختصاص یابد. این کارشناس اظهار داشت: امسال تاکنون حدود ۸۰۰ هزار تن برنج توسط بخش خصوصی وارد کشور شده، اما میزان برنج پاکستانی واردشده به گونهای بود که حدود ۱۰۰ هزار تن کمتر از سال گذشته وارد شد و همچنین تأخیر در واردات داشت. وی افزود: همین موضوع باعث شد عرضه در بازار کاهش یابد و قیمت برنج پاکستانی روند افزایشی به خود بگیرد و در نتیجه برنج ایرانی بدون رقیب باقی ماند و قیمت آن نیز افزایش یافت که سفره مردم را تحت تأثیر قرار داده است. کشاورز با تأکید بر نیازها خاطرنشان کرد: برای تأمین کسری ۶۰۰ هزار تنی باید ابزار لازم در کشور نیز فراهم شود و مهمترین ابزار این امر نیز تخصیص بهموقع و کافی ارز است، اما در حال حاضر واردکنندگان برنج با وجود اینکه محصولات خود را وارد کردهاند، ارزی به آنها تخصیص داده نشده است.
وضعیت عرضه برنج توسط کشاورزان و رد ادعاهای عدم عرضه
در مقابل ادعاها مبنی بر اینکه کشاورزان از عرضه خودداری میکنند، کریم باباجانی یک شالیکار مازندرانی گفت: این ادعاها صحت ندارد و حدود ۵۰ درصد کشاورزان برنج کشت اول خود را فروختهاند. وی توضیح داد: کشاورز حق دارد محصولش را نقدی بفروشد و اگر کسی پول نقد داشته باشد، برنج را تحویل میگیرد، اما پرداخت با چک مدتدار باعث میشود کشاورز رغبتی برای عرضه نداشته باشد. باباجانی اظهار کرد: برخی کشاورزان وارد عرصه خردهفروشی شدهاند که البته تعداد آنها زیاد نیست و بعضیها از طریق پلتفرمهای آنلاین اقدام به فروش میکنند، اما سهم این نوع فروش بسیار محدود است.
