به گزارش کلینیک مالی، مجتبی حمزه کارشناس امور مالی با اشاره به اینکه حرفه حسابداری در آستانه یکی از بنیادیترین تحولات خود از زمان «لوکا پاچیولی» (پدر حسابداری نوین) قرار دارد، خاطرنشان کرد: پرسش این نیست که آیا چنین تحولی رخ خواهد داد، بلکه این است که چگونه حسابداران میتوانند در موج این تغییرات، نه تنها شغل خود را حفظ کنند، بلکه به عنوان پیشگامان عصر جدید کسبوکار ظاهر شوند.
این کارشناس امور مالی با تأکید بر اینکه پاسخ به این پرسش را باید در تقاطع چند فناوری انقلابی جستوجو کرد، افزود: هوش مصنوعی، بلاکچین و تحلیل کلان دادهها، این سه در کنار هم در حال بازتعریف ماهیت کار حسابداری هستند.
تأثیر هوش مصنوعی بر کار حسابداری سنتی
مجتبی حمزه با اشاره به اینکه بخش بزرگی از کار روزمره سنتی حسابداری شامل ثبت تراکنشها، تطبیق حسابها و پردازش صورتحسابها میشود، توضیح داد: امروزه نرمافزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی و یادگیری ماشین قادرند این فرآیندهای تکراری و قاعدهمند را با سرعت و دقتی فراتر از انسان انجام دهند.
وی ضمن توضیح اینکه روباتهای نرمافزاری میتوانند اسناد دریافتی را بخوانند، اطلاعات را استخراج و در سیستمهای حسابداری و مالیاتی ثبت کرده و حتی پرداختها را انجام دهند، گفت: این امر به معنای نابودی شغل حسابداری نیست، بلکه به معنای آزادسازی وقت ارزشمند او از کارهای ملالآور و دستی است.
این کارشناس امور مالی در ادامه اظهار داشت: آینده متعلق به حسابدارانی است که به جای انجام مکانیکی عملیات، بر طراحی، نظارت و بهینهسازی این سیستمهای هوشمند تمرکز میکنند.
مجتبی حمزه با تأکید بر تغییر نقش حسابداران افزود: نقش آنان از انجامدهنده کارها به مدیریت فرآیند و تحلیلگری تغییر خواهد کرد.
وی ضمن اشاره به مهارتهای جدید مورد نیاز خاطرنشان کرد: مهارت جدید مورد نیاز، توانایی کار با این ابزارها، درک خروجیهای آنان و قضاوت حرفهای درباره موارد استثنا و پیچیده است.
نقش بلاکچین در تحول کار حسابداری و گزارشگری مالی
این کارشناس امور مالی با اشاره به اینکه اگر هوش مصنوعی فرآیندها را متحول میکند، بلاکچین میتواند زیربنای اعتماد در گزارشگری مالی را دگرگون کند، توضیح داد: بلاکچین در سادهترین تعریف، یک دفتر کل توزیعشده و تغییرناپذیر است.
مجتبی حمزه در ادامه اظهار داشت: تصور کنید که هر تراکنش مالی شرکت (از خرید خودکار گرفته تا عقد یک قرارداد بزرگ) به محض وقوع، در یک زنجیره بلوکی امن، شفاف و قابل رهگیری توسط تمامی طرفهای مجاز (مانند مدیریت، حسابرس، ناظر و حتی سرمایهگذار) ثبت شود.
وی با تأکید بر پیامدهای انقلابی این چشمانداز افزود: این چشمانداز، چند پیامد انقلابی دارد؛ نخست، مفهوم «حسابرسی پیوسته و واقعی» محقق میشود.
این کارشناس امور مالی ضمن توضیح نقش حسابرسان گفت: حسابرسان به جای آنکه ماهها پس از پایان سال مالی، برای نمونهگیری و آزمون به اسناد دسترسی یابند، میتوانند در لحظه و مستمر بر سلامت تراکنشها نظارت کنند.
مجتبی حمزه با اشاره به کاهش تقلب خاطرنشان کرد: دوم، امکان تقلب و دستکاری در دفاتر مالی به شدت کاهش مییابد، چرا که هر سابقه مالی در شبکهای از گرهگاهها (پایانههای بلاکچین) تایید و نگهداری میشود و تغییر آن غیرممکن است.
وی در ادامه اظهار داشت: سوم، فرآیندهای بین سازمانی، مانند حسابرسی زنجیره تامین یا تایید اصالت کالاها، میتوانند با کارآیی و اطمینان بیسابقهای انجام شوند.
این کارشناس امور مالی با تأکید بر نقش حسابدار در زیستبوم جدید افزود: نقش حسابدار در این زیستبوم جدید، طراحی قراردادهای هوشمند حسابداری، مدیریت دسترسیها به شبکه بلاکچین، تفسیر دادههای شفاف ثبتشده و ارائه تحلیلهای ارزشافزا از این جریان اطلاعاتی زنده خواهد بود.
مجتبی حمزه ضمن توضیح جایگاه حسابداران گفت: آنان نگهبانان و مفسران این واقعیت مالی واحد و انکارناپذیر خواهند شد.
تحلیل کلان دادهها و آینده کار حسابداری به عنوان مشاور راهبردی
وی با اشاره به اینکه با اتوماسیون کارهای پایه و شفافیت بیسابقه دادههای مالی، ارزش واقعی حسابدار حرفهای دیگر در ثبت گذشته نیست، خاطرنشان کرد: بلکه در پیشبینی آینده و ارائه بینش راهبردی است.
این کارشناس امور مالی در ادامه اظهار داشت: حسابدار آینده، یک دانشمند داده با تخصص مالی است.
مجتبی حمزه با تأکید بر ابزارهای تحلیل افزود: او با استفاده از ابزارهای تحلیل کلان دادهها، میتواند الگوهای پنهان در جریانهای نقدی، رفتار مشتریان یا هزینههای عملیاتی را کشف کند.
وی ضمن توضیح کاربرد تحلیلها گفت: این تحلیلها میتوانند پاسخ پرسشهای حیاتی را بدهند؛ کدام بخش از کسبوکار بیشترین سودآوری را دارد؟ ریسکهای مالی پیشرو چیست؟ چگونه میتوان جریان نقدی را بهینه کرد؟
این کارشناس امور مالی با اشاره به تغییر موقعیت حسابدار خاطرنشان کرد: در این نقش، حسابدار از پشت میز دفتر مالی به اتاق مدیرعامل و جلسات هیاتمدیره راه مییابد.
مجتبی حمزه در ادامه اظهار داشت: او به شریک تجاری شرکت تبدیل میشود که با زبان اعداد، داستان کسبوکار را روایت، سناریوهای مختلف را مدلسازی و در تصمیمگیریهای کلیدی مانند ادغام و تملیک، سرمایهگذاری یا ورود به بازارهای جدید، نقش محوری ایفا میکند.
وی با تأکید بر مهارتهای ضروری افزود: مهارتهای ارتباطی، تفکر انتقادی و درک عمیق از مدل کسبوکار و صنعت، برای این نقش به اندازه دانش فنی حسابداری ضروری خواهد بود.
این کارشناس امور مالی ضمن توضیح آینده حرفه گفت: بنابراین، آینده حرفه حسابداری نه تنها تاریک نیست، بلکه درخشانتر از همیشه به نظر میرسد، مشروط بر آنکه حسابداران بپذیرند باید بسته مهارتی خود را بهروز کنند.
مجتبی حمزه با اشاره به بسته مهارتی جدید خاطرنشان کرد: این بسته جدید شامل سه لایه است.
مهارتهای مورد نیاز برای تحول در کار حسابداری
برای مقایسه و برجستهسازی لایههای مهارتی جدید در کار حسابداری، جدول زیر بر اساس توضیحات کارشناس ارائه شده است:
| لایه مهارت | جزئیات |
|---|---|
| ۱. مهارتهای فنی پیشرفته | آشنایی عملی با اصول هوش مصنوعی و اتوماسیون، درک مفاهیم بلاکچین و قراردادهای هوشمند و تسلط بر ابزارهای تحلیل داده. |
| ۲. مهارتهای تحلیلی و قضاوتی |
