به گزارش کلینیک مالی، بانک مرکزی در راستای سیاستهای نظارتی و تنظیمگری خود، از فردا دسترسی بانکهای دارای اضافهبرداشت از منابع بانک مرکزی به سامانه «ساتنا» را محدود میکند؛ این اقدام با هدف تقویت انضباط پولی و مهار ناترازی در شبکه بانکی اتخاذ شده است.
بر اساس اطلاعات کسبشده، در حال حاضر حدود شش بانک (سپه، مسکن، رسالت، ایرانزمین، موسسه ملل) به دلیل اضافهبرداشت از بانک مرکزی تحت تأثیر این تصمیم قرار گرفتهاند. سامانه ساتنا به عنوان اصلیترین سامانه تسویه ناخالص آنی بینبانکی، نقش محوری در انتقال منابع کلان و مدیریت نقدینگی بانکها دارد و محدودیت دسترسی به آن میتواند فشار عملیاتی چشمگیری بر بانکهای ناتراز وارد آورد.
این اقدام بانک مرکزی در حالی صورت میگیرد که سیاستگذار پولی در ماههای اخیر بارها بر لزوم کاهش اضافهبرداشت بانکها، کنترل خلق نقدینگی بدون ضابطه و بازگشت بانکهای مشکلدار به مسیر انضباط مالی تأکید ورزیده است. به نظر میرسد محدود کردن دسترسی به زیرساختهای کلیدی پرداخت، بخشی از مجموعه ابزارهای نوین بانک مرکزی برای الزام بانکهای پرریسک به اصلاح رفتار مالی و کاهش وابستگی به منابع بانک مرکزی باشد.
یک کارشناس اقتصادی با اشاره به باور کارشناسان خاطرنشان کرد: این رویکرد نشاندهنده تغییر مسیر نظارت بانکی از هشدارهای صرف و مکاتبات اداری به بهرهگیری از ابزارهای عملیاتی و کارآمد است؛ رویکردی که میتواند هزینه ادامه ناترازی و اضافهبرداشت را برای بانکها به طور محسوسی افزایش دهد و پیام صریحی به شبکه بانکی ارسال کند: بهرهمندی از امکانات کلیدی نظام پرداخت، بدون رعایت قواعد انضباطی امکانپذیر نخواهد بود.
بانکهای مشمول محدودیت دسترسی به ساتنا به دلیل اضافهبرداشت
در چارچوب سیاستهای جدید بانک مرکزی برای کنترل اضافهبرداشت، حدود شش بانک شناسایی شدهاند که دسترسیشان به سامانه ساتنا محدود خواهد شد. این بانکها عبارتند از سپه، مسکن، رسالت، ایرانزمین و موسسه ملل. چنین محدودیتی میتواند تأثیر مستقیمی بر عملیات روزانه این بانکها داشته باشد و آنها را به سمت اصلاح ناترازیهای مالی سوق دهد.
| نام بانک | دلیل محدودیت |
|---|---|
| سپه | اضافهبرداشت از بانک مرکزی |
| مسکن | اضافهبرداشت از بانک مرکزی |
| رسالت | اضافهبرداشت از بانک مرکزی |
| ایرانزمین | اضافهبرداشت از بانک مرکزی |
| موسسه ملل | اضافهبرداشت از بانک مرکزی |
اهمیت سامانه ساتنا در مدیریت نقدینگی و کنترل اضافهبرداشت بانکها
سامانه ساتنا به عنوان سامانه اصلی تسویه ناخالص آنی بینبانکی، در جابهجایی منابع کلان و مدیریت نقدینگی بانکها نقش کلیدی ایفا میکند. محدودیت دسترسی به این سامانه برای بانکهای دارای اضافهبرداشت، فشار عملیاتی قابل توجهی ایجاد خواهد کرد و میتواند به عنوان ابزاری برای تشدید انضباط پولی عمل کند.
سیاستهای اخیر بانک مرکزی برای مهار ناترازی و کاهش اضافهبرداشت
بانک مرکزی در ماههای گذشته بر ضرورت کاهش اضافهبرداشت بانکها، مهار خلق نقدینگی بیضابطه و بازگشت بانکهای مشکلدار به انضباط مالی تأکید کرده است. محدودسازی دسترسی به زیرساختهای حیاتی پرداخت، بخشی از ابزارهای جدید برای واداشتن بانکهای پرریسک به اصلاح رفتار و کاهش وابستگی به منابع بانک مرکزی محسوب میشود.
رویکرد جدید نظارت بانکی و پیامدهای آن برای کنترل اضافهبرداشت
کارشناسان با تأکید بر تغییر جهت نظارت بانکی افزودند: این رویکرد از هشدارهای اداری به ابزارهای عملیاتی منتقل شده و هزینه تداوم ناترازی را افزایش میدهد. وی ضمن توضیح این موضوع گفت: پیام روشن به شبکه بانکی این است که استفاده از امکانات کلیدی پرداخت بدون رعایت قواعد انضباطی ممکن نیست.
منبع: تسنیم
