به گزارش کلینیک مالی، با فعال شدن مکانیسم ماشه، نگرانیهایی درباره تحریم صنعت خودروسازی ایران شکل گرفته، اما بررسیها نشان میدهد این تحریمها شامل خودروسازان نمیشود و نگرانی در مورد خروج شرکتهای چینی مونتاژکاران چندان مصداق ندارد.
با فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل، این تصور در میان افکار عمومی شکل گرفته که شرکتهای خودروسازی ایران، شامل سایپا، ایرانخودرو و مونتاژکاران، تحت تحریمهای جدید قرار گرفتهاند. اما بررسیهای دقیق اسناد رسمی شورای امنیت سازمان ملل و گزارشهای بینالمللی نشان میدهد که این نگرانیها بیاساس است.
بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰، شورای امنیت شش قطعنامه علیه ایران تصویب کرد که محور اصلی آنها جلوگیری از اشاعه سلاح هستهای، محدود کردن برنامههای موشکی و تسلیحاتی، و نظارت بر اقلام دوگانه حساس بوده است. این قطعنامهها هیچگونه محدودیتی در زمینه صنایع خودروسازی یا فعالیتهای اقتصادی عادی مانند تولید خودرو اعمال نمیکند.
تاثیر مکانیسم ماشه بر همکاری خودروسازان خارجی با ایران
همانطور که اشاره شده با فعال شدن مکانیسم ماشه و تشدید فشارهای سیاسی و اقتصادی غرب، نگرانیهایی درباره آینده همکاری شرکتهای خودروسازی خارجی، بهویژه مونتاژیها، با ایران نیز مطرح شده است. اما واقعیتهای بازار و روابط سیاسی نشان میدهد که این نگرانیها در مورد شرکتهای چینی چندان مصداق ندارد.
یک کارشناس در حوزه خودرو با اشاره به قراردادهای تجاری بلندمدت و استراتژیکی ایران و چین خاطرنشان کرد که صنعت خودرو تنها بخشی از این قراردادها است. وی با تأکید بر تعریف این همکاری به عنوان شراکتی راهبردی در برابر فشارها و تحریمهای غرب افزود که طی سالهای اخیر، چین سرمایهگذاریهای چند ده میلیارد دلاری در ایران انجام داده و حضور گستردهاش در صنایع مختلف از جمله انرژی، زیرساختها و خودروسازی برای این کشور اهمیت بسیار بالایی دارد.
این کارشناس در ادامه اظهار داشت که تجربه چندین دوره تحریم نشان داده همکاریهای دو کشور نه تنها قطع نشده، بلکه در برخی موارد مستحکمتر نیز شده است. وی ضمن توضیح اهمیت بازار ایران برای شرکتهای خودروسازی چینی توضیح داد که ایران بازاری مهم و پایدار است و ترک آن به معنای از دست دادن سرمایهگذاریهای کلان خواهد بود.
اثرات روانی مکانیسم ماشه بر بازار خودرو ایران
البته باید پذیرفت که فضای روانی ناشی از فعال شدن مکانیسم ماشه ممکن است بر انتخاب و رفتار مشتریان ایرانی تأثیر گذاشته و ممکن است تولید خودرو در بخشهای داخلی و مونتاژی کاهش یابد. اما این کاهش تولید به معنای پایان همکاری شرکتهای چینی با طرفهای ایرانی در صنعت خودرو نیست.
شرکتهای چینی تعهدات رسمی برای تأمین قطعات و خدمات پس از فروش خودروهای عرضهشده در ایران تا پایان دوره گارانتی و تعهدات قراردادی دارند. این موضوع ضمانت میکند که مالکان خودرو در شرایط تحریم با مشکلات جدی در خدمات پس از فروش مواجه نخواهند شد.
چالشهای شرکتهای کوچک در برابر مکانیسم ماشه
شاید فعالیت برخی شرکتهای کوچک واردکننده یا مونتاژکننده با پشتوانههای صنعتی، مالی و لجستیکی محدود، بهطور موقت تحت تأثیر فشارهای خارجی و مکانیسم ماشه قرار گیرد. اما شرکتهای بزرگ و با سابقه به دلیل برخورداری از زیرساختهای قوی، سرمایه، نیروی انسانی مجرب و ارتباطات گسترده با تأمینکنندگان چینی، آخرین مجموعههایی خواهند بود که فعالیتشان در این شرایط متوقف میشود.
